Noordoost-Twente kiest voor actieve bescherming van weidevogels

Extra vossenvallen moeten de predatiedruk in belangrijke weidevogelgebieden verder terugdringen 
In Noordoost-Twente wordt alles op alles gezet om kwetsbare weidevogels betere kansen te geven. Het Gebiedscollectief Noordoost-Twente stelt daarom vanaf deze maand 32 extra vossenvallen ter beschikking aan jagers in en rond belangrijke weidevogelgebieden bij Albergen, Geesteren en Tilligte. Volgens Jan Kreijkes, woordvoerder van de Wildbeheereenheid West-Twente, is actief beheer noodzakelijk. “Onderzoek bevestigt wat boeren, weidevogelbeschermers en jagers al lang weten: broedende vogels en hun kuikens hebben veel te vrezen van predatoren.”

Predatie is een belangrijk onderdeel van het probleem 
De grutto, kievit, tureluur, wulp en scholekster hebben het al jaren moeilijk. In gebieden waar de weidevogelstand sterk onder druk staat, speelt predatie een belangrijke rol. Onderzoek van Wageningen University & Research laat zien dat de vos in dergelijke gebieden een belangrijke predator kan zijn. Een vos kan in korte tijd meerdere nesten of kuikens pakken. Juist in een periode waarin iedere overlevende jonge vogel telt, kan dat grote gevolgen hebben voor het broedsucces.

Daarom werken boeren, vrijwilligers, terreinbeheerders en jagers in Noordoost-Twente samen aan een pakket van maatregelen. Weilanden worden ingericht als geschikt leefgebied, er zijn plasdrasgebieden, nesten worden beschermd tijdens het maaien en vrijwilligers brengen met drones nesten in kaart. Ook worden gebieden tijdelijk afgerasterd om vossen te weren. Predatiebeheer vormt daarbij een belangrijke aanvulling.

Vossenvallen als aanvulling op het beheer 
Het Gebiedscollectief Noordoost-Twente werkt al langer met vossenvallen. Met de 32 extra vallen kan het beheer verder worden uitgebreid naar locaties waar veel vossen worden waargenomen.
De vallen bestaan uit grote betonnen duikers die aan elkaar worden gekoppeld. Zodra een vos de val binnenloopt, sluiten de kleppen aan beide kanten. Het dier bevindt zich vervolgens in een donkere, afgesloten ruimte met voldoende zuurstof. Jagers ontvangen een melding wanneer een val is geactiveerd en kunnen vervolgens snel ter plaatse gaan.

De locaties worden zorgvuldig gekozen, zodat agrariërs zo min mogelijk hinder ondervinden. Vaak worden de vallen bijvoorbeeld langs een sloot of tegen een houtwal geplaatst.
Jagers zijn nauw betrokken bij het beheer. Zij kennen het gebied, volgen de aanwezigheid en bewegingen van predatoren en kunnen snel handelen wanneer dat nodig is.

De vossenvallen leveren bovendien waardevolle informatie op over andere dieren die erin terechtkomen. Daardoor krijgen jagers een beter beeld van welke diersoorten eveneens invloed hebben op het broedsucces van weidevogels. Het gaat onder meer om de das, marter, bunzing, kat, wasbeer, zwarte kraai, ekster, reiger en ooievaar.

Geen tegenstelling tussen landbouw, natuur en jacht 
In de discussie over de vossenjacht wordt soms gedaan alsof er één oorzaak en één oplossing voor de achteruitgang van de weidevogels bestaat. De praktijk is ingewikkelder.
Een geschikt leefgebied, voldoende voedsel, verantwoord agrarisch beheer én het beperken van predatie zijn allemaal onderdelen van dezelfde opgave. Het heeft weinig zin om één maatregel tegenover een andere te plaatsen.

Juist de samenwerking in Noordoost-Twente laat zien dat verschillende partijen gezamenlijk verantwoordelijkheid kunnen nemen. Boeren passen hun bedrijfsvoering aan, vrijwilligers beschermen nesten en monitoren vogels, het gebied wordt ingericht voor weidevogels en jagers zetten hun kennis en ervaring in voor het beheer van predatoren.

Niets doen is geen optie 
De bescherming van de weidevogel vraagt om concrete maatregelen. Alleen nesten beschermen is niet voldoende als kuikens vervolgens niet groot worden. Alleen het leefgebied verbeteren is evenmin voldoende wanneer de predatiedruk plaatselijk te hoog blijft. Daarom is zorgvuldig en doelgericht predatiebeheer een belangrijk onderdeel van integraal weidevogelbeheer.