Veelgestelde vragen

In de artikelen 11.44, 11.52 en 11.58 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal.) wordt “vrijstelling” verleend van bijvoorbeeld het verbod op het doden, voor de bestrijding door grondgebruikers van schadeveroorzakende vogels en dieren die bij AmvB zijn aangewezen, omdat ze in het gehele land schade veroorzaken. Het betreft hier de soorten die landelijk zijn aangewezen als omgevingsvergunningvrij-geval (voorheen landelijke vrijstellingslijst genoemd, te weten kraai, kauw, Canadese gans, vos, houtduif en konijn. Provinciale Staten kunnen bij verordening eveneens soorten aanwijzen waarvoor een soortgelijke vrijstelling geldt binnen een provincie, eveneens gericht tot grondgebruikers.

Zo staat bijvoorbeeld in artikel 11.44, vijfde lid Bal:

“ Een aanwijzing van een vergunningvrijge gevallen… geldt ook voor het bestrijden van schadeveroorzakende dieren door de persoon of Wildbeheereenheid die daarvoor een door de grondgebruikers verleende schriftelijke en gedagtekende toestemming heeft”

Dit betreft een voortzetting van de bepaling in (oud) artikel 65 lid 6 van de Flora- en Faunawet (vervallen per 1-1-2017).

De Raad van State heeft in dit verband de lezing bevestigd dat de grondgebruiker een schriftelijke toestemming kan verlenen maar dat deze bepaling niet zo gelezen moet worden dat elke jachtaktehouder fysiek over deze toestemming dient te beschikken (klik hier voor de uitspraak, in het bijzonder rechtsoverweging 2.4.1).

Nu er geen wijziging op dit punt is beoogd door de wetgever geldt het volgende:

Indien de grondgebruiker de jachthouder middels ons standaardcontract een schriftelijke toestemming geeft, waar ook in staat dat de toestemming doorgegeven mag worden, dan is aan het vereiste van artikelen 11.44, vijfde lid, 11.52, vijfde lid en 11.58, vijfde lid Bal. voldaan. De houder van deze toestemming mag deze doorgeven.

Indien hij bij de activiteit aanwezig is blijkt enkel uit zijn aanwezigheid al dat hij deze toestemming doorgeeft. Is hij niet zelf aanwezig dan doet hij er verstandig aan om aan uitvoerders deze toestemming schriftelijk door te geven.

Er staat in het Besluit activiteiten leefomgeving (onderdeel van de Omgevingswet) dat er niet mag worden gejaagd als de grond met sneeuw bedekt is. Wordt hiermede bedoeld “spoorsneeuw” of valt bevroren- of dooiende sneeuw hier ook onder?

In artikel 11.66, lid 1 aanhef en onder g van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal.) staat dat het verboden is om te jagen indien de grond met sneeuw bedekt is. Dit verbod is in de wet opgenomen om de jacht op diersoorten door middel van het volgen van sporen in de sneeuw onmogelijk te maken. In artikel 11.67, lid 3 onder a en b van het Bal. staat een versoepeling van dit verbod. In een situatie waarin van het volgen van sporen geen sprake is, zoals bij de jacht op de wilde eend en de houtduif of bij de jacht op het konijn, haas of fazant tijdens een drijfjacht, blijft deze wijze van bejaging toegestaan. Het voor de voet bejagen van haas, konijn en fazant mag dus niet.

Spoorsneeuw

Uit de toelichting op dit laatste artikel blijkt dat er wel uitgegaan is van een andere terminologie, maar dat de jurisprudentie over het begrip “spoorsneeuw” onverkort van toepassing blijft op de huidige terminologie “grond met sneeuw bedekt”. Als de sneeuw valt, bevroren is of dooit mag er dus normaal gejaagd worden, tenzij Gedeputeerde Staten van de provincie, onder bepaalde weersomstandigheden de jacht gesloten hebben.

In artikel 11.66, lid 2 aanhef en onder b Bal staat verder: Het is verboden om de jacht uit te oefenen op wild als bedoeld in de wet voor zover dat zich bevindt in of in de nabijheid van wakken of bijten in het ijs. Dit geldt dan met name voor de wilde eend.

Voor het uitvoeren van wapens en munitie naar het buitenland gelden verschillende regels. Welke toestemming nodig is, hangt onder meer af van het soort wapen en van de vraag of het wapen naar een land binnen of buiten de Europese Unie wordt uitgevoerd.

Uitvoer naar een land binnen de EU

Voor het definitief uitvoeren van wapens en munitie van categorie II en III naar een andere EU-lidstaat is in beginsel een consent tot uitgaan nodig. Dit consent wordt afgegeven door de Centrale Dienst voor In- en Uitvoer (CDIU) van de Douane.

1. Vraag bij de CDIU een consent tot uitgaan aan met het formulier ‘Aanvraag Consent voor wapens en munitie’.
2. Vul op het aanvraagformulier de gegevens in van onder meer de verzender, de ontvanger, het land van bestemming en het betreffende wapen of de munitie.
3. Voeg de documenten toe die volgens het aanvraagformulier voor uw situatie vereist zijn. De ontvangende partij moet in het land van bestemming gerechtigd zijn het wapen voorhanden te hebben.
4. Wacht met de uitvoer totdat het consent door de CDIU is verleend.
5. Het consent of de daarvoor geldende vergunning moet het wapen tijdens de uitvoer begeleiden totdat het wapen zijn bestemming heeft bereikt of het Nederlandse grondgebied heeft verlaten.
6. Neem na de overdracht contact op met de afdeling Korpscheftaken van de politie voor de verwerking van de wijziging op uw wapenvergunning of jachtakte.

Uitvoer naar een land buiten de EU

Ook bij uitvoer naar een land buiten de Europese Unie kunnen zowel de Nederlandse Wet wapens en munitie als Europese exportregels van toepassing zijn.

Voor vuurwapens, onderdelen, essentiële componenten en munitie die vallen onder bijlage I van Verordening (EU) nr. 258/2012 is bij uitvoer uit de Europese Unie een uitvoervergunning vereist. Deze vergunning wordt eveneens aangevraagd bij de CDIU.

Voorafgaand aan de aanvraag kan toestemming nodig zijn voor de invoer in het land van bestemming en, wanneer het vervoer door andere landen buiten de EU plaatsvindt, voor de doorvoer door die landen.

Daarnaast kan voor bepaalde wapens of onderdelen een aanvullende vergunning gelden wanneer deze als militaire goederen worden aangemerkt. Controleer daarom vooraf bij de CDIU welke vergunningen in uw specifieke situatie noodzakelijk zijn.

Consent of uitvoervergunning aanvragen

Particulieren kunnen het ondertekende aanvraagformulier voor een consent per post of per e-mail indienen bij de CDIU.

Centrale Dienst voor In- en Uitvoer (CDIU)
Douane Groningen / team Centrale Dienst voor In- en Uitvoer
Postbus 3070
6401 DN Heerlen
E-mail: cdiu@douane.nl
Telefoon: 088 – 151 21 22, keuze 2

Meer informatie en de actuele aanvraagformulieren vindt u op de website van de Douane:
Wapens en munitie – Centrale Dienst voor In- en Uitvoer (CDIU)

Het aanvraagformulier voor een consent vindt u hier:
Aanvraag Consent voor wapens en munitie

Het is in Nederland in principe niet toegestaan om een wapen te hanteren (vast te houden) dat niet op bijlage van de eigen jachtakte staat. Er zijn echter situaties waarin het wenselijk is dat gebruik wordt gemaakt van wapens die op de naam van iemand anders zijn geregistreerd. Zo’n geval doet zich bijvoorbeeld voor wanneer zoon of dochter gaat studeren en in een studentenhuis gaat wonen. Het verdient dan vaak de voorkeur om het wapen veilig bij de jagende ouders thuis op te slaan. Wanneer er voldoende wordt geoefend, door beide gebruikers kan het ook een oplossing zijn om bijvoorbeeld samen te doen met één kogelbuks voor het afschot van grofwild.

De overheid staat het medegebruik van wapens toe, mits aan enkele strikte voorwaarden wordt voldaan. De Circulaire Wapens en Munitie vermeld daarover het volgende:

8.4. Gemeenschappelijk gebruik van wapens

Het is niet ongebruikelijk dat verlof- of jachtaktehouders gemeenschappelijk gebruik willen maken van één of meerdere vuurwapen(s). Tegen het gemeenschappelijk gebruik van vuurwapens is geen bezwaar wanneer dit het toezicht en de controle op de naleving van wapen wettelijke voorschriften niet in gevaar brengt.

Daarom moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan:

Slechts één verlof- c.q. jachtaktehouder (A) is bevoegd het wapen thuis te bewaren (voorhanden te hebben). Dit houdt in dat de andere verlof- c.q. jachtaktehouder (B) die het wapen op zijn verlof respectievelijk jachtakte vermeld heeft staan, het wapen – alvorens hij dit gaat gebruiken voor het doel waarvoor hem een verlof respectievelijk een jachtakte is verleend – eerst bij A moet ophalen om het na gebruik terstond weer bij A terug te brengen;
De verschillende verloven c.q. jachtakten moeten ten aanzien van het gemeenschappelijk wapen onderling naar elkaar verwijzen en moeten aangeven wie van de verlof- c.q. jachtaktehouders bevoegd is het wapen thuis te bewaren;
Een wapen dat vermeld staat op twee verloven of jachtakten telt bij de A-houder (dit is dus degene die het wapen voorhanden heeft op het moment dat het wapen niet gebruikt wordt voor de beoefening van de schietsport of de uitoefening van de jacht door de B-houder) mee voor het maximum aantal wapens dat hij of zij (op grond van artikel 43 van de RWM) voorhanden mag hebben. Bij de B-houder (dit is dus degene die het wapen leent van de A-houder en na gebruik terstond weer bij A terugbrengt) telt het wapen niet mee voor de bepaling van het maximum aantal wapens dat hij of zij voorhanden mag hebben. Het aantal wapens dat met gebruikmaking van deze constructie op een verlof c.q. jachtakte mag worden vermeld bedraagt maximaal 10 voor een verlof en maximaal 12 vuurwapens voor een jachtakte.

In het kort betekent dit dat een wapen door een ander gebruikt mag worden, mits dat op de akte is vermeld. Het wapen mag echter alleen opgeslagen worden bij de A-houder. De medegebruiker (B) mag het wapen voor de jacht bij de A-houder ophalen en moet het terstond na de jacht weer bij de A-houder terugbrengen. De B-houder mag het wapen dus nooit in huis bewaren (ook niet in de kluis!)!!!

A. als hij alleen grauwe ganzen beheert?
B. als hij alleen op duiven schade bestrijdt?
C. als hij in gezelschap van de jachthouder op eendenjacht is?

In geval A is benodigd: omgevingsvergunning jachtgeweeractiviteit (jachtakte), omgevingsvergunning, een schriftelijke toestemming van de grondgebruiker en het verzekeringsbewijs;
In geval B is benodigd: jachtakte, schriftelijke toestemming van de grondgebruiker en het verzekeringsbewijs;
In geval C is benodigd: jachtakte en het verzekeringsbewijs.

Bron: 101 vragen over jagen, vraag 10.17 Buiten gezelschap (uitgave Jagersvereniging en ministerie van LNV, 2007)

Uitgangspunt is het verbod om de jacht op de vijf wildsoorten uit te oefenen op zondagen, Nieuwjaarsdag, Tweede Paasdag, Tweede Pinksterdag, de beide kerstdagen en Hemelvaartsdag.

Let op: Het gebruik van het geweer in het kader van een provinciale omgevingsvergunning (voorheen opdracht en ontheffing) en/of schadebestrijding is in beginsel wel mogelijk op de genoemde zon- en feestdagen, tenzij in dit document specifiek is beschreven dat dit niet is toegestaan. Controleer altijd de voorwaarden in de omgevingsvergunning. Neem bij twijfel contact op met de faunabeheereenheid.

Deze uitzondering geldt dus niet voor de vijf wildsoorten, en ook niet voor de soorten die landelijk als vergunningvrij geval zijn aangewezen (zwarte kraai, kauw, vos, houtduif, konijn en Canadese gans).

Daarnaast dient u zelf de afweging te maken of u op deze dagen het geweer wilt gebruiken met het oog op de zondagsrust in de omgeving. Het is zonder meer toegestaan om te jagen (het geweer te gebruiken voor jacht, populatiebeheer en/of schadebestrijding) op Goede Vrijdag, Koningsdag (27 april), Dodenherdenking (4 mei), Bevrijdingsdag (5 mei) en Oudejaarsdag (31 december). In verband met Dodenherdenking luidt het advies om op 4 mei in de loop van de middag en avond niet te jagen.

Bron:

Artikel 11.66, eerste lid aanhef en onder b Besluit activiteiten leefomgeving

U heeft wild meegenomen uit het veld, zoals een wild zwijn of een fazant. Na de slacht blijft er afval over, zoals de huid, de kop en de ingewanden. Waar laat u dit dan?

Bent u een particulier of een horecabedrijf?

Als u een particulier bent of een horecabedrijf hebt, dan mag u het afval afvoeren via:

• het huisvuil
• de kadaverbak van het afvalverwerkingsbedrijf van uw gemeente
• Een geregistreerde preparateur.
• U mag het afval niet begraven, ergens storten of door de riolering spoelen.
  Bent u een poelier of een wildbewerkingsinrichting?

Als u een poelier of een wildbewerkingsinrichting bent, dan moet u het afval afvoeren via een erkend bedrijf, zoals een destructiebedrijf of een petfoodbedrijf. U kunt het ook naar een geregistreerde preparateur brengen.

Bent u een preparateur?

Als u een preparateur bent dan mag u het afval verwerken, bijvoorbeeld door er jachttrofeeën van te maken. U valt dan onder de EU-regels. Dat betekent dat u een registratie moet aanvragen bij de NVWA.

Definities en wetgeving

Afval van geschoten vrij grof en vrij klein wild wordt beschouwd als dierlijk bijproduct waar EU-wetgeving op van toepassing is.

Vrij grof wild zijn bijvoorbeeld herten, wilde zwijnen of reeën. Onder vrij klein wild vallen bijvoorbeeld konijnen, fazanten en eenden.

Op wild dat is geschoten en in het veld achterblijft zijn geen EU-regels van toepassing (wat uit het veld komt mag daar blijven). Bij grote hoeveelheden word aangeraden om dit te begraven.

Bron: NVWA

Artikel 11.66 lid 2 sub e Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) vermeldt dat het jagen binnen een straal van 200 meter rond plaatsen waar voer is verstrekt, is verboden. Het voeren in de geregistreerde eendenkooi is inherent aan het gebruik van de eendenkooi als jachtmiddel. De straal van 200 meter geldt niet voor de eendenkooi (artikel 11.67 lid 4 Bal). Dus is het voeren toegestaan om eenden te lokken naar de ter plaatse aanwezige vangkooi.

Bron: 101 vragen over jagen, vraag 1.16 Lokvoer bij eendenkooi (uitgave Jagersvereniging en ministerie van LNV, 2007)

Voor de soorten houtduif en konijn geldt in principe een schoontijd. Maar omdat houtduif en konijn het gehele jaar door belangrijke schade aan de landbouw aanrichten zijn deze soorten aangemerkt als omgevingsvergunningvrij-geval (voorheen beter bekend als landelijke vrijstelling). Dit betekent dat deze dieren, zonder verdere vergunning rompslomp het hele jaar mogen worden gedood indien er binnen het werkgebied van de WBE schade is of dreigt in het huidige of het komende jaar en er in de provincie een goedgekeurd faunabeheerplan is. Indien gebruik gemaakt wordt van een geweer is een geldige “jachtakte” vereist en een schriftelijke toestemming van de grondgebruiker. Tevens is de 40 ha-regeling van toepassing.

Artikel 11.56, 11.57 en 11.58 Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)

Bron: 101 vragen over jagen, vraag 2.02 Houtduif en konijn (uitgave Jagersvereniging en ministerie van LNV, 2007)

Jachtcombinaties hebben als uitgangspunt dat de jacht gezamen­lijk gehuurd dan wel gezamenlijk bejaagd wordt. Er zijn ver­schillende constructies mogelijk waarvan de belangrijk­ste zijn:

1)  de jachtcombinatie van zelfstandige jachthouders

De combinanten zijn onafhankelijke jachthouders m.a.w. zijn jachthuurder, maar gaan samenwerken of zelfs samen jagen. Dit kan betrekking hebben op de gehele jacht of op jacht­vormen (bijvoorbeeld alleen voor reewild). De combinanten blijven zelf de contacten met hun “eigen” jachtverhuurders onderhouden. Iedere jachthouder dient dan een zelfstandig bejaagbaar jachtveld te bezitten en er kan in een jachtveld alleen gejaagd worden in gezelschap van de betreffende jachthouder.

2)  de jachtcombinatie van gezamenlijke jachthuurders

De combinanten staan gezamenlijk op alle jachthuurovereenkom­sten vermeld als huurder. Ieder heeft juridisch evenveel rechten en plichten. Per huurder dient 40 ha. jachtveld gehuurd te zijn, indien men in dat veld met een geweer wil jagen.

3)  de jachtcombinatie van “hoofdhuurder(s)” en vergunninghouders

De hoofdhuurder staat alleen op contract en verzamelt een aantal combinanten om zich heen, die door middel van toestemming buiten gezelschap zelfstandig mogen jagen. De Jagersvereniging adviseert u in deze constructie te streven naar minstens 2 huurders om de continuïteit van de jacht voor de combinanten veilig te stel­len.

Ook hier geldt dat per jachthouder en/of vergunninghouder 40 ha. aaneengesloten veld moet zijn gehuurd indien men in dat veld met een geweer wil jagen.

Het combinatie-reglement

De Jagersvereniging adviseert u een intern reglement van de combinatie op te stellen om de verhoudingen binnen de groep jagers duidelijk en zuiver te houden. Helaas kunnen wij u geen standaard-reglement toezenden, omdat dit “maatwerk” moet zijn, maar de volgende zaken zou u erin kunnen verwerken:

– de naam van de combinatie

– de samenstelling van de combinatie

– de naam van de jachtleider en zijn zaak

– de verplichting van een jaarlijkse rekening en verantwoording

– de regeling van de jacht, waarbij te denken is aan:

het individueel jagen van de combinanten en op welke diersoorten;

het aantal gasten;

de regeling van de kosten van de jachtdagen;

de regeling van de grofwildjacht (bv. reeën)

– opzegregeling: termijn, opvolging e.d.

– overlijden van een der combinanten

Uiteraard kunnen er nog veel meer onderwerpen worden opgevoerd, maar de bovengenoemde zaken hebben in het verleden nogal eens wat interne problemen bij jachtcombinaties veroorzaakt.

Mocht u naar aanleiding van het bovenstaande vragen hebben, dan kunt u contact opnemen met de juridische afdeling ( juridische.zaken@jagersvereniging.nl ).

Het jachtrecht heeft een jager nodig om te jagen op wildsoorten (haas, konijn, wilde eend en de houtduif), de toestemming van de grondgebruiker heeft de jager nodig voor het beheren en schade te bestrijden.

De Omgevingswet maakt een heel scherpe scheiding tussen jacht en beheer/schadebestrijding. Jagen is het benutten van wild in de tijd dat de jacht erop is geopend en mag gedaan worden door de jachthouder (en anderen met diens toestemming). Om te kunnen beheren of schade te bestrijden heeft een jager naast een ontheffing of vrijstelling de toestemming van de grondgebruiker nodig. Deze toestemming is in de jachthuurovereenkomst van de Jagersvereniging opgenomen.

Bronnen: 101 vragen over jagen, vraag 2.09 Toestemming grondgebruiker naast jachthuur (uitgave Jagersvereniging en ministerie van LNV, 2007)

Artikel 11. 44 lid 5, 11.52 lid 5 en 11.58 lid 6 Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)

Een jager is verplicht het dier onnodig lijden te besparen. Hij is echter niet bevoegd zijn geweer in het jachtveld van zijn buurman te gebruiken of zijn jachthond vrij te laten zoeken naar het aangeschoten wild. Tegenstrijdig dus. Naar onze mening zou de regel met betrekking tot het voorkomen van dierenleed moeten prevaleren, hetgeen echter weer tot (vermeend) misbruik zou kunnen leiden.

De kans op een proces verbaal is dus altijd aanwezig: of omdat men iets doet, of omdat men iets nalaat. Wellicht dat een rechter niet tot een veroordeling overgaat en onze opvatting deelt dat het belang van het dier voorrang heeft. Het is daarbij in het voordeel van de jager als hij kan aantonen dat hij hierover goede afspraken heeft met de buurjager.

Artikel 11.27 lid 3 en 11.28 Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)

Bron: 101 vragen over jagen, vraag 1.23 Aangeschoten wild in veld buurjager (uitgave Jagersvereniging en ministerie van LNV, 2007)