Noord-Brabant

Het landschap en natuurbeheer in Noord-Brabant

Het landschap van De provincie Noord-Brabant heeft een heel afwisselend landschap dat door de eeuwen heen is gevormd door wind, water en menselijk gebruik. Het meest kenmerkende landschap is het dekzandlandschap, dat in de laatste ijstijd is ontstaan. De wind blies toen het zand op tot kleine heuvels en ruggen. Tegenwoordig vind je hier uitgestrekte heidevelden, bossen en vennen, zoals in de Strabrechtse Heide en de Kampina. Ook liggen er oude landbouwgebieden met essen en kampen, die door houtwallen en zandwegen worden omringd.

Naast dit dekzandlandschap kent Brabant ook veel beekdalen. Door de provincie stromen beken als de Dommel, Aa, en Reusel. In deze beekdalen komt nog veel bijzondere natuur voor, met vochtige graslanden, elzenbossen en kleine vennen. Verder vind je in het oosten van Brabant de Peel, een gebied dat vroeger bestond uit uitgestrekte hoogvenen. Hoewel veel veen is afgegraven, zijn delen zoals De Groote Peel en Deurnsche Peel behouden gebleven als waardevolle natuurgebieden. In het noordoosten van de provincie, langs de Maas en de Bergse Maas, ligt het rivierenlandschap met uiterwaarden, dijken en rivierbossen.
Samenvattend is het Brabantse landschap een mozaïek van zandgronden, bossen, heide, vennen en rivieren. De provincie werkt er hard aan om deze gebieden te verbinden, te herstellen en duurzaam te beheren — zodat mens en natuur hier samen kunnen blijven floreren.

Natuurdoelen

De provincie Brabant heeft duidelijke natuurdoelen opgesteld om deze waardevolle landschappen te behouden en versterken. Het belangrijkste doel is de afronding van het Natuurnetwerk Brabant, dat onderdeel is van het landelijke Natuurnetwerk Nederland. Hiermee wil men alle natuurgebieden beter met elkaar verbinden, zodat dieren zich vrijer kunnen verplaatsen en planten zich kunnen verspreiden.

Daarnaast werkt de provincie aan het herstel van de natuurkwaliteit. Dat betekent dat heidevelden, bossen en beekdalen weer gezonder moeten worden, bijvoorbeeld door verdroging en stikstofvervuiling tegen te gaan. Ook de biodiversiteit staat centraal: Brabant wil meer leefruimte creëren voor zeldzame soorten zoals de boomkikker, de kamsalamander en de nachtzwaluw.

Tegelijkertijd speelt de natuur een rol in het aanpassen aan klimaatverandering. Door meer bossen aan te planten en veengebieden te herstellen, kan CO₂ worden vastgelegd en water beter worden vastgehouden. Zo helpt de natuur mee aan een leefbare toekomst. Tot slot vindt Brabant het belangrijk dat inwoners en bezoekers kunnen genieten van de natuur. Daarom worden natuurgebieden toegankelijk gemaakt met fiets- en wandelroutes en wordt samengewerkt met lokale bewoners om de natuur te beleven en te beschermen.

Projecten waarbij jagers en WBE’s betrokken zijn

• WBE Land van Altena helpt mee aan het herstel van heggen en hagen in het landschap door nieuwe aanplant en beheer. Met behulp van provinciale meerjarige subsidie en cofinanciering worden deze activiteiten bekostigd.

Samenwerking

Door de diversiteit aan landschappen en de omgang van de provincie is het niet gemakkelijk om onderlinge samenwerking van WBE’s en individuele jagers te organiseren. De Jagersvereniging Afdeling Noord-Brabant zet in op een onderlinge afstemming met stakeholders als gemeenten en waterschappen. Met samenwerkingspartners als Vereniging Het Ree en Faunabeheereenheid Noord-Brabant worden het tellen, monitoren en registratie op provinciaal niveau opgepakt. Hierbij zijn reewild, wijde zwijnen en ganzen de belangrijkste faunasoorten.

Faunaschade

De faunaschade binnen de provincie Noord-Brabant is niet zo extreem zoals in andere provincies het geval. Zoals ook beschreven is het landschap van de provincie divers en daarmee ook het voorkomen van soorten.

Infographic met de cijfers van uitgekeerde tegemoetkomingen voor de provincie Noord-Brabant in faunaschade over schadejaar 2024. Bron: BIJ12.