Nachtactieve zoogdieren zoals haas, konijn en ree zijn met name actief tijdens en na de schemerperiode. Het tweede dag- en nachtonderzoek van de Jagersvereniging laat zien dat ’s nachts tot wel vijf keer zoveel van deze diersoorten waar te nemen zijn dan overdag. Deelnemers aan het onderzoek hebben de afgelopen twee jaar bijna driehonderd gebieden in kaart gebracht. Naast het feit dat sommige diersoorten ’s nachts beter te tellen zijn dan overdag, komt uit dit onderzoek ook naar voren dat dieren tellen een lastige klus is en het vooral belangrijk is om het telkens op dezelfde manier te doen.
Zoogdieren laten zich niet gemakkelijk tellen, vaak zoeken zij dekking, drukken ze zich in het veld of in ondergrondse holen. Bovendien laat wetenschappelijk onderzoek zien dat toenemende drukte in het buitengebied ertoe leidt dat zoogdieren wereldwijd steeds meer nachtactief worden. Om een goed beeld te behouden van hoe populaties zich ontwikkelen, is het belangrijk naast de traditionele voorjaarstellingen, óók ’s nachts te tellen. Daarom voert de Jagersvereniging jaarlijks onderzoek uit naar het verschil tussen dag en nacht.
Uitkomsten van het onderzoek
In de bijna driehonderd met nachtzicht in kaart gebrachte gebieden werd in totaal tien maal geteld in elk gebied: ’s ochtends en ’s avonds met zowel een dagzicht- als warmtebeeldkijker, en ‘s nachts met warmtebeeld, op twee momenten van het jaar. ’s Nachts werden tot wel vijf keer zoveel dieren geteld als overdag. Maar warmtebeeld leverde ook overdag hogere aantallen getelde dieren op dan de reguliere dagzichttellingen met een verrekijker . Deze resultaten tonen hoe lastig het is om dieren te tellen, maar ook hoe belangrijk het is om dat elk jaar op dezelfde manier te doen om een betrouwbare trend te krijgen.
Dag- en nacht naast elkaar
Immers, ook nachtelijke tellingen zijn trendtellingen. Ze geven enkel inzicht in populatieverandering in vergelijking met eerdere jaren. Het essentieel om de nachtzichttellingen naast de reguliere voorjaarstellingen uit te blijven voeren – en niet in plaats van – zodat verkregen data vergelijkbaar blijft met die van voorgaande jaren. Daarbij blijft het onverminderd belangrijk dat ieder jaar op dezelfde manier wordt geteld. Het werkt dus contraproductief om straks tijdens de voorjaarstellingen anders (lees: met nachtzicht) te gaan tellen, omdat je dan de trend doorbreekt. Juist door zowel overdag als ’s nachts te tellen krijgen we een goed beeld van hoe het met haas, konijn en ree in Nederland is gesteld.
Gerelateerd aan dit onderwerp
Woningnood in Nederland treft ook dieren
Veel dieren vinden steeds minder plekken om te schuilen, voedsel te zoeken en hun jongen groot te brengen door het verdwijnen van landschapselementen. De Jagersvereniging pleit daarom voor meer heggen, houtwallen, bloemen- en akkerranden en samenwerking om leefgebieden en biodiversiteit te herstellen.
Minder schuwheid wolf vraagt om vroegtijdig en actief beheer
De Jagersvereniging pleit voor vroegtijdig ingrijpen bij wolven die hun natuurlijke schuwheid voor mensen, honden en menselijke omgeving verliezen. In het dichtbevolkte Nederland zijn duidelijke criteria, snelle registratie en actief beheer nodig om risico’s en conflicten te beperken.