Niet alle hazen gaan dood door hazenpest

Meerdere jagers uit de provincie Overijssel meldden in oktober verhoogde sterfte van hazen en konijnen. In november berichtte het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC) dat hazenpest was vastgesteld in deze provincie. Ook in Limburg was hazenpest bij hazen vastgesteld. Uit andere delen van Nederland kwamen meldingen van hazensterfte. Hierbij werd vaak de vraag gesteld of ook in dat gebied hazenpest de oorzaak van de sterfte is. Maar in de meeste gevallen blijkt er sprake te zijn van een andere oorzaak.

Tot op heden is hazenpest vastgesteld in de provincies Utrecht, waarbij 5 hazen besmet waren, Overijssel, waarbij 2 hazen besmet waren, en in Limburg waarbij 1 haas besmet was. Toch zijn er meer meldingen binnengekomen van hazensterfte. Niet alle hazen gaan dood door hazenpest. Andere oorzaken zijn het konijnenvirus RHDV-2, het European Brown Hare Syndrome, darmparasieten andere bacteriën en trauma.

Wat is hazenpest?

Hazenpest, ofwel Tularemie is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door een bacterie. Deze bacterie kan van dieren op mensen overgaan. Insecten en teken kunnen de ziekte overbrengen van dieren naar dier en mens. De ziekte kan zich op verschillende manieren uiten. De meest voorkomende vorm uit zich in een huidzweer na contact met besmette karkassen van dieren of een beet van een besmet insect of teek. Omdat de ziekte zeldzaam is en de klachten verward kunnen worden met andere aandoeningen is het verstandig om als jager de huisarts te wijzen op het contact met mogelijk besmette hazen. Tularemie wordt behandeld met antibiotica. Bij verdenking op tularemie is het belangrijk om via de huisarts goed (laboratorium) onderzoek te laten verrichten.

Wat te doen bij verdenking hazenpest?

• Wanneer er in een veld meerdere dode hazen worden gevonden of als er hazen met afwijkend gedrag worden waargenomen, dan wel afwijkingen worden gezien bij het ontweiden is het verstandig om deze te melden bij DWHC. Zij beoordelen na overleg of ze de dode hazen (gratis) ophalen voor verder onderzoek. Aan het gedrag of het uiterlijk van dode of zieke hazen is niet vast te stellen wat er precies aan de hand is. Het kan ook gaan om vergiftiging, toxoplasma of pseudotuberculose of andere ziekten. In het veld zijn er geen maatregelen te treffen.
• In Nederland is geen vaccin beschikbaar tegen tularemie. De bacterie kan zich lange tijd handhaven in een koele, vochtige omgeving.  Het risico op een infectie in gebieden waar de ziekte onder dieren en in de omgeving voorkomt, kan op verschillende manieren worden verkleind:
• Hanteer karkassen met handschoenen en draag een mondmasker om het inademen van zwevende druppeltjes lichaamsvloeistof van het dier te vermijden
• Zorg voor door-en-door-verhitting van wildbraad of verhit het minstens gedurende 1 uur op 60°C . Het invriezen van dieren of vlees doodt de bacterie niet.

Meer weten?
Dutch Wildlife Health Centre (DWHC)