temp.
24°
Zon op
07:26
Zon onder
19:37
Nachtmodus

Afrikaanse varkenspest (AVP)

Wat is Afrikaanse varkenspest?

Afrikaanse varkenspest (AVP) is een door een virus veroorzaakte ziekte die alleen bij varkens voorkomt, zowel bij gehouden varkens als bij in het wild levende varkens. Het virus komt oorspronkelijk uit het zuidelijk deel van Afrika waar met name het wrattenzwijn vaak is besmet. Momenteel is er een dreiging voor West-Europa vanuit de Oost-Europese landen.

Voorkom insleep uit Oost-Europa en België

Afrikaanse varkenspest is in opmars via Oost-Europese landen richting West-Europa. In september 2018 is in Wallonië het virus ook aangetroffen in wilde zwijnen. De NVWA heeft een flyer ‘Voorkom insleep Afrikaanse varkenspest’ gemaakt met tips voor toeristen, vrachtwagenchauffeurs, zakelijke reizigers, jagers en varkenshouders.

De verschijnselen

Europese varkens (wild zwijn) en de gedomesticeerde vorm daarvan (het huisvarken) gaan na besmetting vrijwel allemaal dood. Het virus tast de bloedvatwand aan waardoor overal in het lichaam bloedingen ontstaan. Het beeld lijkt op ebola bij de mens. Bij het ontweiden kunnen puntbloedingen of meer uitgebreide bloedingen worden gezien in o.a. hart en nieren. De milt is vaak donker gekleurd en sterk vergoot, met bolle randen. De lymfeknopen zijn vergoot en bevatten bloedingen. De ziekte is zonder nader laboratoriumonderzoek niet te onderscheiden van klassieke varkenspest. In Afrika levende wilde varkenssoorten, zoals het wrattenzwijn, zijn meestal geïnfecteerd zonder ziekteverschijnselen te vertonen.

Ziektebeelden

Besmetting

Besmetting vindt in Afrika plaats o.a. door contact met besmette zachte teken (Ornithodorus). De harde teek (Ixodes) die in Europa voorkomt speelt geen rol in de verspreiding. De lichaamsvloeistoffen van zieke dieren zijn besmettelijk. Belangrijke factor zijn direct contact tussen besmette dieren en gezonde dieren en het voeren van besmet slachtafval (swill) aan varkens. Besmet slachtafval kan tot 6 maanden infectieus blijven. Het virus is bestand tegen diepvriezen. Kleding, vervoersmiddelen en gebouwen kunnen vanwege de resistentie van het virus lang besmettelijk blijven. Ook in het wild levende varkens vormen een bron van besmetting voor gehouden dieren.

Waar?

Naast het gebied waar Afrikaanse varkenspest van nature voorkomt zijn er van tijd tot tijd uitbraken in andere werelddelen, zoals in het Caribisch gebied en Brazilië in 1970. Ook in Nederland is er een uitbraak geweest in 1986. In 2007 was er een uitbraak in Georgië en van daaruit heeft het virus zich verspreid in noordwestelijke richting en inmiddels komt het ook voor in oostelijke gelegen landen van de Europese Unie. Voor een overzicht van de actuele situatie kan de website van de The World Organisation for Animal Health (OIE) worden geraadpleegd.

Gevaarlijk?

De kans op besmetting is gering, maar ervaringen uit het verleden hebben geleerd dat onwetendheid of onzorgvuldigheid tot een uitbraak kan leiden. Vroeg of laat is er dus weer ergens een uitbraak te verwachten van Afrikaans of klassieke varkenspest. Zowel de introductie van Afrikaanse varkenspest in Nederland in 1986 als de introductie van klassieke varkenspest kunnen worden teruggevoerd op het voeren van varkensproducten aan gehouden varkens. Omdat Nederland een belangrijke producent is van varkensproducten, is een uitbraak kostbaar voor de varkenssector. Zowel de ruimingen als de exportstop hebben ernstige financiële consequenties.

Wat te doen?

Bij verdenking op Afrikaanse varkenspest direct contact opnemen met de Nederlandse Voedsel-en Warenautoriteit (NVWA 045-5463188). Bij behoeft aan een sectie van een wild zwijn die niet verdacht wordt is het mogelijk om telefonisch contact op te nemen met het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC 030-2537925). Het dier gekoeld bewaren, maar niet invriezen.

Het is belangrijk om besmette regio’s te vermijden. Het is verboden wilde zwijnen vanuit besmette gebieden te vervoeren. Varkensproducten, zoals salami, ham en droge worst kunnen wel een half jaar lang het virus bevatten. De bestrijding van AVP behelst vooral gericht afschot van zeugen gedurende een aantal opeenvolgende jaren om de reproductie van wilde zwijnen en daarmee de aangetaste populaties drastisch te reduceren. De Europese Commissie adviseert in haar werkdocument AVP om te komen tot een dichtheid van minder dan één zwijn/200 hectare. Om het verspreiden van de ziekte via jagers te beperken kan dit het beste gebeuren door lokale jagers.

Meer weten?

Meer informatie over deze ziekte is te vinden:

  • Delen: