Update Afrikaanse varkenspest 25/04 – AVP in Europa nog niet onder controle

Afrikaanse varkenspest (AVP) heeft zich in een aantal Europese lidstaten en landen verspreid en is sinds enkele maanden ook aanwezig in een aantal Aziatische landen waaronder China. AVP is in Europa niet onder controle. Het is en blijft van het grootste belang om passende preventieve maatregelen te nemen om verdere verspreiding te voorkomen.

AVP in Europa

• In België is het aantal besmettingen bij wilde zwijnen sinds september 2018 opgelopen tot 740 (stand op 24 april 2019). Ook is het besmette gebied wat groter geworden. Langs de grens met Frankrijk zijn er hekken neergezet om migratie van (besmette) wilde zwijnen tegen te gaan. Voor het besmette gebied en voor varkenshouders en andere sectoren zijn nog steeds maatregelen van kracht. Wel overweegt de overheid om weer recreanten in de bossen toe te laten.
• Tsjechië heeft zichzelf bij de Wereldorganisatie voor diergezondheid (OIE) vrij verklaard van AVP.  De Tsjechen hebben de ziekte bij de wilde zwijnen in het besmette gebied uitgeroeid.
• In Polen en Roemenië gaat de verspreiding onverminderd door. In Roemenië is een groot aantal bedrijven, meestal kleinschalige, besmet geraakt, in Polen eveneens zij het minder. In beide landen komen ook volop besmettingen bij wilde zwijnen voor.
• In Estland zijn in 2018 en tot nu toe geen besmettingen bij gehouden varkens meer geweest. In Letland en Litouwen zijn nog wel meldingen geweest.
• In Hongarije is op dit moment alleen nog de wilde zwijnenpopulatie besmet, in Bulgarije zijn enkele besmettingen bij gehouden varkens en wilde zwijnen gerapporteerd.
• Sardinië tenslotte is ook nog altijd niet gevrijwaard van infecties. En aan de grenzen van de EU, in Moldavië, Rusland, Oekraïne vinden ook nog besmettingen plaats.

AVP in Azië

AVP is inmiddels ook naar een aantal Aziatische landen verspreid: Mongolië, China, Vietnam en onlangs naar Cambodja. Het betreft voornamelijk gehouden varkens. In China is het over een groot deel van het land verspreid: 122 uitbraken in 30 provincies. Er zijn miljoenen varkens gedood en geruimd.

AVP in Nederland

Zoals bekend heeft een uitbraak van AVP in Nederland grote economische gevolgen voor de varkenshouderij. Besmetting van wilde zwijnen met AVP heeft ook grote negatieve gevolgen voor de zwijnenpopulaties, voor terreinbeherende organisaties, landgoederen, bosbouwers, recreanten en recreatieondernemingen en jagers.

Het is daarom van groot belang dat iedereen de risico’s van besmetting van wilde zwijnen kent en er naar handelt. Het risico op introductie in Nederland zit momenteel in menselijke handelingen, niet in de migratie van besmette wilde zwijnen. Die leggen alleen kleine afstanden af. Het blijft dus van het grootste belang dat iedereen alert blijft en voorkomt dat er (varkensvlees)producten die mogelijk besmet zijn met AVP in Nederland in de natuur terecht komt. Varkenshouders, terreinbeheerders, transporteurs, jagers en overheid in EU-lidstaten, zullen zich blijvend moeten inzetten op het voorkómen van verdere verspreiding van de ziekte. De handel in “feral pigs”, incl. wilde zwijnen is streng verboden.

Maatregelen:

Jagers en anderen die in aanraking met wilde zwijnen komen wordt geadviseerd om materialen en kleding goed te reinigen en te desinfecteren. Op de website van de Jagersvereniging staat veel informatie voor jagers hoe zij hygiënemaatregelen toe kunnen passen.

Het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) voert monitoring van wilde zwijnen uit.

Het Ministerie van LNV heeft een plan van aanpak gepubliceerd op de website van de Rijksoverheid. Dit plan beschrijft in hoofdlijnen hoe het Ministerie van LNV samen met de provincies een besmetting van AVP bij wilde zwijnen wil aanpakken en geeft ook weer welke preventieve maatregelen worden genomen. Deze aanpak is gebaseerd op adviezen van de European Food Safety Authority (EFSA), de strategie van de Europese Commissie en het advies van de deskundigengroep dierziekten (september 2018). Daarnaast heeft het Ministerie van LNV een protocol opgesteld hoe men moet handelen bij de vondst van dode wilde zwijnen.

Er vindt geregeld overleg plaats met de vier provincies over het verloop van het afschot van wilde zwijnen buiten de aangewezen leefgebieden. Tijdens het algemeen overleg met de vaste commissie voor het Ministerie van LNV op 12 februari jl. is AVP kort besproken en dan met name het gerealiseerde afschot en de bewegingsjacht. De minister gaf aan dat het te vroeg was om de resultaten te evalueren. Dood gevonden wilde zwijnen worden door Wageningen Bioveterinary Research onderzocht op Afrikaanse varkenspest. Alle wilde zwijnen die tot nu toe zijn onderzocht zijn negatief getest.

Rijkswaterstaat heeft waarschuwingsborden geplaatst bij parkeerplaatsen in de buurt van wilde zwijnenpopulaties en ook een aantal gemeenten heeft dat gedaan.