Texelse pilot biedt perspectief voor aanpak ganzenschade

Nederland is een paradijs voor ganzen: veel water, veilige natuurgebieden en volop voedsel.
Daardoor is de ganzenpopulatie sterk gegroeid. Ganzen horen bij ons land, maar de aantallen
zijn zo groot geworden dat zij veel schade veroorzaken aan natuur en landbouw en risico’s
opleveren voor de vliegveiligheid.

Ganzenschade loopt op
In Noord-Holland bedroeg de getaxeerde schade aan voorjaarsgras in 2025 € 11,6 miljoen; over het hele jaar en alle gewassen samen ruim € 22 miljoen. De schade beperkt zich niet tot de landbouw: provinciale natuurdoelanalyses noemen grauwe ganzen als een van de knelpunten voor het halen van natuurdoelen, wat de Ecologische Autoriteit heeft onderschreven.

Nieuwe aanpak laat eerste resultaten zien
Jarenlang is de schade bestreden met focus op zomerafschot, weren en verjagen (met
ondersteunend afschot) en nestbehandeling, terwijl het aantal ganzen en de schade bleven
toenemen. Het Faunabeheerplan Ganzen 2025-2031 laat zien waarom: weren en verjagen beperken de schade onvoldoende, nestbehandeling verkleint de populatie niet structureel en alleen zomerafschot werkt niet; juist afschot in het vroege voorjaar is essentieel.
Sinds 2023 past de Faunabeheereenheid Noord-Holland de nieuwe aanpak toe in een pilot op Texel. De eerste resultaten zijn bemoedigend:

• Op Texel daalde het aantal getelde ganzen van bijna 20.000 tijdens de julitelling in piekjaar
  2022 naar ruim 8.000 in 2026 – een afname van bijna 60%
• De getaxeerde schade aan voorjaarsgras daalde in diezelfde periode van ruim € 350.000
  naar ongeveer € 230.000 – ruim een derde minder, en ruim de helft minder dan in 2025

In 2024 en 2025 liep de schade eerst nog op: het beperken van nieuwe aanwas werkt pas na enkele jaren door. In 2026 daalden voor het eerst zowel het aantal ganzen als de schade; het schadecijfer over 2026 is nog voorlopig.

Drie pijlers

• Samenwerking in het hele gebied: agrariërs, jagers, terreinbeheerders, Defensie, de
  Wildbeheereenheid Texel en de FBE werken niet op perceel niveau maar vanuit één
  gebiedsaanpak.
• De meest effectieve maatregelen: zomerafschot blijft, maar de focus verschuift naar afschot van koppels en broedparen in het vroege voorjaar, wat de nieuwe aanwas sterk beperkt.
• Voldoende capaciteit: koelcellen en lokganzen maken de inzet in het veld efficiënter, aangevuld met beroepsmatige inzet waar het beheer specialistisch of tijdrovend is.