De Faunabeheereenheid Utrecht heeft het Faunabeheerplan voor de periode 2026–2031 aangeboden aan de Provincie Utrecht. Dit plan is gemaakt en goedgekeurd door het bestuur van de Faunabeheereenheid. Op 9 december 2025 hebben Gedeputeerde Staten (GS) het plan goedgekeurd, maar daarbij een belangrijk onderdeel buiten werking gesteld.
De provincie heeft namelijk de landelijke vrijstelling van de minister niet overgenomen. Hierdoor mogen grondgebruikers niet meer optreden tegen diersoorten zoals houtduif, Canadese gans, kauw, konijn, kraai en vos om schade te voorkomen. Volgens de provincie is niet genoeg aangetoond dat deze dieren belangrijke schade veroorzaken.
Gevolgen voor weidevogels
Dit besluit zorgt voor grote problemen. Kraaien en vossen zijn bekende roofdieren die veel schade aanrichten bij bodembroeders, zoals de kievit en de grutto. Vossen doden ’s nachts broedende vogels. Kraaien en vossen eten eieren en kuikens, die zich niet kunnen verdedigen. Hierdoor daalt het aantal jonge weidevogels sterk.
Het besluit van de provincie is extra opvallend omdat de Europese Unie Nederland juist heeft verplicht om meer te doen voor de bescherming van de grutto. Europa heeft een officiële procedure gestart omdat Nederland te weinig doet om het broedsucces van deze vogel te verbeteren. Door de landelijke vrijstelling niet over te nemen, werkt de Provincie Utrecht hier niet aan mee.
De provincie zegt dat zij misschien provinciale ontheffingen wil geven, maar alleen als schade volgens haar regels is bewezen. Tot nu toe zijn deze ontheffingen echter niet beschikbaar, terwijl al lang bekend was dat het oude faunabeheerplan op 31 december 2025 zou aflopen.
Juist de periode vóór het weidevogelseizoen is heel belangrijk voor predatiebeheer. In deze weken hebben vossen en kraaien nog geen jongen en zijn ze goed zichtbaar. Dan is ingrijpen het meest effectief. Dit is algemeen bekend bij boswachters, weidevogelvrijwilligers en jagers. Toch kan er op dit moment helemaal niets worden gedaan.
Daar komt bij dat de provincie alleen ontheffingen wil geven voor een specifieke plek en tijd. Voor dieren die zich over grote afstanden verplaatsen, werkt dit nauwelijks. Het is te vergelijken met dweilen terwijl de kraan openstaat.
Deze aanpak past ook niet bij het eigen beleid van de provincie. In het Omgevingsprogramma Fauna en Monitoring staat juist dat de provincie het aantal rechtszaken wil verminderen. Door per soort aparte ontheffingen te verlenen, neemt de hoeveelheid regels, papierwerk en juridische procedures alleen maar toe.
Oproep aan de Provincie Utrecht
De Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging roept de Provincie Utrecht op om alsnog de landelijke vrijstelling over te nemen. Alleen zo kan er direct en effectief faunabeheer plaatsvinden, om schade te voorkomen én weidevogels zoals de grutto te beschermen.