temp.
Zon op
08:42
Zon onder
16:21
Nachtmodus
Foto: Anoeska van Slegtenhorst

Wild op de Kaart: Pam de Vries weet niet beter! – gratis artikel de Jager #11

De geboren en getogen Westfries Pam de Vries jaagt als zijn leven lang, en al net zo lang deelt hij zijn wild met anderen. Hij woont aan de rand van een klein dorpje achter de dijk van het Ijsselmeer. 

Tekst: Ellen Mookhoek

Het landschap is er afwisselend. Boomgaarden, akkers vol groente, maar ook bloemen en veel weilanden. Hij werd 66 jaar geleden in een dorp verderop geboren op een boerderij. Zijn vader was ook al jager en zijn grootvader ook. Zolang hij zich kan herinneren gingen hij en zijn tweelingbroer Pim met vader mee. De geur van kruit na het schot: al van kleins af aan vindt Pam dat de lekkerste lucht die er is.

Panklaar
De buit van de jacht werd in zijn jonge jaren gewoon ‘met stroppies’ aan de fiets gehangen. Dan reden vader en zoons door het dorp en werden ze regelmatig staande gehouden. ‘Die wilde wel een duiffie, die een eendje en met kerst wilde iedereen wel een haas.’ Wild op de kaart avant la lettre! ‘Iedereen wist hoe je wild klaar moest maken en, nog belangrijker, hoe je het schoon moest maken. Dat is tegenwoordig wel anders.’ Pam vindt dat jammer, maar zeuren is niet zijn ding. Hij leert mensen die via Wild op de kaart bij hem komen gewoon hoe ze zo’n gans in de veren aan moeten pakken. Dat vindt hij ook het leuke van Wild op de kaart, contact met mensen die zelf aan de slag willen. Mensen die geïnteresseerd zijn in de jacht en willen leren hoe je een gans panklaar maakt, ja dat zijn mensen naar zijn hart. Hij krijgt ook wel eens mensen die het wild panklaar willen hebben, maar daar begint-ie niet aan. Rond kerst is er nog steeds een vast gezelschap dat aanbelt voor een haas, door Wild op de kaart zijn daar een aantal bij gekomen. Maar de meesten staan al tientallen jaren in december bij hem voor de deur. En ja, die nemen de haas in de jas mee naar huis!

Doublet vossen
Werken met hele dieren, en zoveel mogelijk van het dier gebruiken: voor Pam de Vries is het de gewoonste zaak. Zijn grootvader bracht de vellen van de mollen die hij voor de boeren ving nog naar de markt, die werden gewoon gebruikt. Tegenwoordig doet niemand daar meer iets mee, de dode mol is alleen nog maar afval. Dat stuit hem tegen de borst. Toen hij laatst een doublet vossen schoot kon hij het niet over zijn hart verkrijgen om die vossen weg te gooien. Met een bevriende jager, die preparateur is bij een natuurhistorisch museum, heeft hij ze voorzichtig uitgevild en naar een looierij in Duitsland gebracht. Het was een hele tour, maar de twee vossenvellen zijn prachtig geworden. De Vries denkt erover er een mooie muts van te laten maken.

Bos plevieren
Vorig jaar zijn er in zijn omgeving 14 vossen geschoten, een recordaantal. ‘Tot diep in de jaren zeventig waren er helemaal geen vossen in deze streken. Wild was er toen in overvloed’, zegt de West-Fries, die de toenemende vossenstand met lede ogen aanziet. ‘Nog niet zo heel lang geleden was de verhouding woerd/eendje in mijn veld 50/50. Nu de vossenstand zo uit de hand loopt zijn er veel meer woerden dan eendjes. De eendjes worden allemaal gepakt door de vos als ze op het nest zitten.’ De eendenstand is nog steeds  goed, maar daar gaat heel wat energie in zitten. ‘De weidevogels zijn een heel ander verhaal, of dat ooit nog goed komt. Dat er ooit tijden waren dat ik met een bos plevieren naar de poelier ging is nu onvoorstelbaar. Er waren er zo verschrikkelijk veel. Nu zit er bijna niks meer. Goed dat er ganzen zijn, dan zit er tenminste nog wat’, zegt hij lachend.

Shoarma
De gans was in de jaren zeventig een bijzondere wintergast. Alleen als de meren in Friesland dichtgevroren waren kwamen ze naar Noord-Holland. Tegenwoordig schiet en eet hij veel gans. Eten van het land, eten wat er is. Pam doet het al zijn leven lang en gaat mee met de veranderende wildstand. Van gans maakt hij graag shoarma of hamburgers. In de hamburgers doet hij om de boel smeuïg te maken wat rundervet, vinden z’n kinderen lekkerder dan varkensvet, hem maakt het niet uit. Maar hij eet niet graag alleen, dus krijgt de jeugd het zoals ze het hebben willen. Om de shoarma mooi dun te krijgen snijdt hij de nog niet helemaal ontdooide borsten zeer dun op de vleesmachine, de plakjes snijdt hij vervolgens in reepjes. Het vlees mengt hij met olijfolie en shoarmakruiden, dan snel even wokken, heerlijk!

Eend eet hij liever puur, de borstjes gebakken als biefstuk en dan serveren met bietjes of rode kool. Pam en zijn vrouw kunnen ook niet wachten tot de eerste hazen weer binnen komen. Haas aanbraden en dan garen in de oven. Lekker en heel makkelijk. Eigenlijk staat er in huize De Vries iedere dag wild op de kaart.

Veldkennis
Maar jagen is voor Pam zoveel meer dan schieten en eten. Het grootste genot is toch wel het buiten zijn met de honden en genieten van de natuur. Hij heeft door de jaren heen een gigantische veldkennis opgebouwd, en ook die deelt hij graag. Zo gaat hij voor de IVN, de landelijke vereniging voor natuureducatie, natuurlessen geven op lagere scholen in de buurt. Zijn veldkennis wordt door de lokale leden van het IVN bijzonder gewaardeerd. Hij heeft overigens niet alleen kennis van de velden rond zijn huis. In zijn jeugd logeerde hij in de zomer bij een jachtopzichter in Gelderland, met de vrouw des huizes ging hij ‘s ochtends het bos in om cantharellen te zoeken. Ieder veld heeft zijn eigen rijkdom en Pam verzamelt daar al zijn leven lang kennis over, en geniet er net zo van om het weer door te geven.

Goede boterham
De wereld om hem heen is in de loop van de 66 jaar dat hij naast het IJsselmeer woont gigantisch veranderd. Er wonen nu bijna twee keer zoveel mensen in Nederland als in zijn jeugd, dat heeft een enorme impact op de natuur. Naast dat er meer mensen zijn hebben ze ook veel meer spullen dan vroeger en zijn ze veel mobieler. ‘Maar of het nu allemaal beter is.’ Zijn vader werkte tot in de jaren zestig met trekpaarden, ‘machtig mooi was dat’. De familie had een moestuin en produceerde maar drie ‘bussies’ melk per dag voor de lokale melkfabriek en toch hadden ze er een goede boterham aan. Zonder het verleden alleen maar te willen ophemelen vraagt hij zich toch wel eens af wat er mis gegaan is. Hij mist de weidsheid op het land.

  • Delen:


Gerelateerd nieuws