Zon op
05:29
Zon onder
21:56
Nachtmodus

Leerschool – column van Oswin Schneeweisz in De Jager #1

Een typisch gevalletje van misplaatste mensenliefde. Enige tijd geleden werd een paar dorpen verderop een doos met jonge tamme kraaien gevonden. Waar ze vandaan kwamen wist niemand, wat men ermee aan moest ook niet. Dus werd besloten de jonge kraaien in een boomrijke straat uit te zetten. Slechts een paar voorbijgangers waren getuige van dit tafereel. Zij zagen hoe de jonge vogels nog wat stijf in de vleugels hun toevlucht namen in de grote eikenbomen. De dieren waren echter nog nauwelijks gewend aan hun herwonnen vrijheid of twee dikke zwarte ouderlingen kwamen vanaf de overkant van de straat op de vleugels en stortten zich onder hels gekrijs als twee projectielen op de indringers. Zo begon een ware kraaienoorlog. Nog weken lang werden er dode jonge kraaien, met uitgepikte ogen, in het dorp geraapt.

Documentairemaakster Sunny Bergman is kennelijk niet zo vaak in de natuur, want anders had ze geweten dat discriminatie niet louter een sociaal-maatschappelijk fenomeen is dat alleen onder mensen voorkomt. Recent werd haar veel besproken documentaire Wit is ook een kleur uitgezonden. Daarin gaat Bergman op zoek naar latent racisme bij de blanke mens. Op zich is dat een nobele daad. Een beetje zelfreflectie kan nooit kwaad, maar de uitwerking bleek van een stuitende klunzigheid. Zo liet Bergman in het ‘black doll/white doll’-experiment kleuters keuzes maken tussen zwarte en witte poppen. De jonge deelnemertjes, nog niet getraind in het geven van sociaal wenselijke antwoorden, stelden ongeacht hun eigen kleur de witte pop stelselmatig boven de zwarte pop. Latent racisme, concludeert Bergman, waarmee ze volgens mij wel iets te kort door de bocht gaat.

Het past wellicht niet in het straatje van haar alternatieve politieke correctheid, maar Meneer de Uil had gelijk toen ‘ie zei dat dieren net als mensen zijn: met dezelfde mensenwensen en dezelfde mensenstreken. De angst voor het vreemde bepaalt al miljoenen jaren het gedrag van mens en dier. Het is een overlevingsstrategie, want wat afwijkt betekent gevaar. Of het nu gaat om ziektes, voedselconcurrentie of territoriumbescherming. Natuurlijk, is dit geen pleidooi voor het rechtvaardigen van discriminatie. Zonder de idealen van gelijkheid en broederschap gaat het er in het territorium van de mens nog veel gewelddadiger aan toe dan nu al het geval is. De kleuters in de documentaire van Bergman bewijzen echter vooral dat we anno 2017 nog met een kleutervoetje in het tijdperk van de jager-verzamelaar staan. Ik zie het elke dag gebeuren in het veld. In de boom met kraaien, in de schapenwei waar de ooi het kleinste lam verstoot en daar waar de witte ganzen worden verstoten door de grauwe soortgenoten. Anders is eng. De natuur is een oneindige leerschool.

Oswin Schneeweisz

Oswin Schneeweisz werpt een persoonlijke blijk op actuele onderwerpen uit de wereld van radio, krant, televisie en internet.
  • Delen:


Gerelateerd nieuws